Tin Giáo Hội Hoàn Vũ

Ngày 15 tháng Tư năm 2026, Ban Lãnh đạo của Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC), gồm ba Hồng y: Filipe Neri Ferrão, Chủ tịch; Hồng y Pablo Virgilio David, Phó Chủ tịch; và Hồng y Isao Kikuchi, SVD., Tổng Thư ký, đã công bố Lời Kêu gọi mục vụ vì hòa bình, công lý và trách nhiệm đạo đức để mạnh mẽ hiệp thông với Đức Thánh cha Lêô XIV trước những công kích của Tổng thống Mỹ, ông Donald Trump nhằm vào Đức Thánh cha Lêô.

G.B. Trần Thanh Thế, O.P. | RVA

Các vị hồng y Á châu viết:

“Trong những ngày mà sự lo âu toàn cầu ngày càng gia tăng và bạo lực leo thang, chúng tôi, những người lãnh đạo ký tên dưới đây thuộc Liên Hội Đồng Giám Mục Á Châu (FABC), muốn bày tỏ sự hiệp thông cầu nguyện với Đức Thánh cha Lêô XIV, và cùng vọng lên lời kêu gọi khẩn thiết của ngài cho hòa bình.

Chúng tôi lấy cảm hứng từ lời của Chúa trong Bài Giảng Trên Núi: “Phúc cho những ai xây dựng hòa bình, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa”. Mối phúc này không phải là một lý tưởng đạo đức xa vời, nhưng là một đòi hỏi luân lý cấp thiết.

Trong thời điểm mà sự mong manh của công pháp quốc tế và sự suy yếu của các định chế toàn cầu ngày càng trở nên rõ rệt, con người dễ bị cám dỗ quay về với tiêu chuẩn quyền lực - dựa trên vũ lực, răn đe và thống trị. Tuy nhiên, Tin mừng mời gọi chúng ta bước theo một con đường khác: con đường công lý, đối thoại và hòa bình, đặt nền tảng trên phẩm giá con người.

Chúng tôi đã lắng nghe rõ ràng tiếng nói của Đức Giáo hoàng Lêô, người nhắc nhở thế giới rằng bạo lực không bao giờ có thể là nền tảng cho một nền hòa bình công chính và bền vững, và việc viện dẫn Thiên Chúa để biện minh cho chiến tranh là một sự bóp méo đức tin. Những lời của ngài không mang tính thiên vị chính trị, nhưng là sự lãnh đạo đạo đức và thiêng liêng, trung thành với Tin mừng”.

Khẳng định Giáo hội được mời gọi trở thành dấu chỉ và khí cụ hiệp nhất cho nhân loại, các vị lãnh đạo FABC khẳng định rằng mình không thể im lặng, nhưng nói lên tiếng nói của lương tâm, nói lên sự thật và gìn giữ cho niềm hy vọng hòa bình là điều có thể được luôn sinh động.

Với tình huynh đệ và trong sự hiệp thông với Đấng kế vị Thánh Phêrô, các vị lãnh đạo FABC mời gọi các tín hữu và mọi người thiện chí cùng hiệp thông, cả trong lời cầu nguyện lẫn hành động, để hướng đến một thế giới trong đó các xung đột được giải quyết không phải bằng vũ khí nhưng bằng sự khôn ngoan; không phải bằng sợ hãi nhưng bằng niềm tin tưởng.

Từ đây, với lòng tha thiết, các vị lãnh đạo FABC đưa ra những kêu gọi như sau:

• Chấm dứt các cuộc xung đột đang diễn ra và ngăn chặn cái vòng bạo lực đang tiếp tục cướp đi sinh mạng của những người vô tội;
• Trở lại bàn đàm phán trong chân thành và can đảm, ý thức rằng đối thoại không phải là yếu đuối nhưng là hình thức trách nhiệm cao nhất;
• Tôn trọng công pháp quốc tế và các chuẩn mực nhân đạo, vốn được thiết lập để bảo vệ phẩm giá của mọi người, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương nhất;
• Theo đuổi con đường ngoại giao mang tính đạo đức, không dựa trên lợi ích quốc gia hẹp hòi nhưng trên công ích của toàn thể gia đình nhân loại.

Châu Á hiểu rõ cái giá của chiến tranh, những vết thương của chia rẽ và hành trình dài hướng tới hòa giải. Từ chính lịch sử của mình, chúng tôi đã học được rằng hòa bình không bao giờ đạt được bằng sự thống trị, nhưng bằng đối thoại kiên nhẫn, sự tôn trọng lẫn nhau và công việc khó khăn của công lý.

Hôm 15 tháng Tư năm 2026 vừa qua, Đức Hồng y Fernando Filoni, Thủ lãnh Đoàn Hiệp sĩ Thánh Mộ Jerusalem, đã tròn 80 tuổi. Điều này làm cho Hồng y đoàn xuống còn 120 vị còn quyền bầu Giáo hoàng.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Đức Hồng y Filoni từng làm Tổng trưởng Bộ Truyền giáo. Ngài sinh ngày 15 tháng Tư năm 1946 tại thị trấn Manduria, vùng Apulia, miền nam nước Ý. Ngài thụ phong linh mục ngày 03 tháng Bảy năm 1970, tại Giáo phận Nardò-Gallipoli. Sau đó gia nhập ngành ngoại giao Tòa Thánh, lần lượt phục vụ tại các Sứ quán Tòa Thánh ở Sri Lanka và Iran, sau đó trở về Vatican làm việc tại Phủ Quốc vụ khanh, rồi tiếp tục phục vụ tại các Tòa Sứ thần ở Brazil và Philippines.

Ngày 17 tháng Giêng năm 2001, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm ngài làm Sứ thần Tòa Thánh tại Iraq và Jordan, đồng thời nâng ngài lên hàng Tổng giám mục Hiệu tòa Volturnum, và đích thân truyền chức giám mục cho ngài vào ngày 19 tháng Ba cùng năm tại Vatican.

Trong vai trò Sứ thần tại hai quốc gia Trung Đông, Đức Tổng giám mục Filoni đảm nhận một nhiệm vụ đặc biệt và rất nhạy cảm. Đó cũng là thời điểm - vào giai đoạn chuyển giao 2002-2003 - khi Tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush tuyên bố sẽ đưa quân Mỹ xâm lược Iraq nếu nước này không tuân thủ các nghị quyết của Liên Hợp Quốc và không cho phép thanh sát viên vào kiểm tra việc phát triển vũ khí hạt nhân.

Mặc dù có những lời kêu gọi mạnh mẽ của Đức Gioan Phaolô II và những nỗ lực không mệt mỏi nhằm ngăn chặn chiến tranh, xung đột vẫn nổ ra vào tháng Ba năm 2003. Trong giai đoạn căng thẳng này, khi chiến sự bùng phát và toàn bộ Iraq chìm trong chiến tranh, Đức Tổng giám mục Filoni đã không rời nhiệm sở tại Baghdad mà ở lại cho đến ngày 25 tháng Hai năm 2006, khi Đức Bênêđictô XVI bổ nhiệm ngài làm Sứ thần Tòa Thánh tại Philippines.

Trong suốt 5 năm ở Iraq, Đức Tổng giám mục Filoni đã cung cấp thông tin chính yếu cho Đức Giáo hoàng và Vatican về tình hình tại quốc gia này. Chiến tranh của Mỹ và đồng minh tại Irak đã đưa đến sự phá tán Giáo hội Kitô tại nước này, làm cho số Kitô giảm sút trầm trọng.

Đức Tổng giám mục Filoni chỉ phục vụ chưa đầy một năm rưỡi tại Manila thì được bổ nhiệm làm Phụ tá Quốc vụ khanh Tòa Thánh, vào ngày 09 tháng Sáu năm 2007, chức vụ tương đương với Bộ trưởng Nội vụ của Tòa Thánh và là nhân vật thứ ba trong Giáo triều.

Ngày 10 tháng Năm năm 2011, Đức Bênêđictô XVI bổ nhiệm Đức Tổng giám mục Filoni làm Tổng trưởng Bộ Truyền giáo và thăng Hồng y ngày 18 tháng Hai năm 2012. Bảy năm sau đó, Đức Giáo hoàng Phanxicô bổ nhiệm ngài làm Thủ lãnh Hội hiệp Sĩ Thánh Mộ Jerusalem.

Tính đến ngày 15 tháng Tư, Hồng y đoàn có 243 thành viên, trong đó có 120 vị có quyền bầu Giáo hoàng và 123 vị không còn quyền này. Trong năm nay, sẽ có thêm ba hồng y tròn 80 tuổi: ngày 21 tháng Tư là Tổng giám mục Barcelona, Đức Hồng y Juan José Omella Omella; ngày 22 tháng Năm là Tổng giám mục danh dự Agrigento (Ý), Đức Hồng y Francesco Montenegro; và sau cùng ngày 18 tháng Bảy là Tổng trưởng Bộ Phát triển Con người Toàn diện, Hồng y Michael Felix Czerny, Dòng Tên.

Số lượng hồng y cử tri được giới hạn ở mức 120 vị theo Tông hiến Romano Pontifici Eligendo của Đức Giáo hoàng Phaolô VI (1/10/1975) và được xác nhận lại trong Tông hiến Universi Dominici gregis của Đức Gioan Phaolô II (22/2/1996); tuy nhiên, chính Đức Gioan Phaolô II và các vị kế nhiệm thường xuyên vượt quá giới hạn này.

(Ekai.pl 15-4-2026)

Đức Hồng y Stephen Brislin, Tổng giám mục Giáo phận Johannesburg, tuyên bố trên báo Daily Maverick, với tư cách là Chủ tịch Hội Đồng Giám mục miền Nam Phi Châu (SACBC), rằng: “Các cuộc tấn công của Tổng thống Hoa Kỳ, ông Donald Trump nhằm vào Đức Giáo hoàng Lêô XIV là điều gây lo âu sâu sắc”. Thuộc Hội đồng Giám mục này còn có các giám mục nước Botswana và Eswatini.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Liên quan đến những ám chỉ về việc bầu chọn Đức Giáo hoàng Lêô XIV (rằng ngài được bầu “vì là người Mỹ, và người ta nghĩ đó là cách tốt nhất để thương thảo với Tổng thống Donald J. Trump”), Đức Hồng y Brislin khẳng định: “Tôi chỉ có thể làm chứng rằng khi chúng tôi họp tại Nhà nguyện Sistina, chúng tôi không hề cân nhắc đến bất kỳ nhà lãnh đạo chính trị cụ thể nào trong việc bầu chọn Đức Thánh cha. Cũng không hề xét đến quốc tịch của vị Giáo hoàng tương lai. Được Chúa Thánh Thần hướng dẫn, chúng tôi đã chọn người phù hợp nhất để trở thành người đứng đầu Giáo hội, người có thể đáp ứng tốt nhất những nhu cầu của thời đại và phục vụ tốt nhất mọi dân tộc trên thế giới.”

Về những lập trường của Đức Lêô XIV - vốn là đối tượng chỉ trích của ông Trump, Đức Hồng y nhấn mạnh rằng: “Đức Lêô XIV đã trình bày rõ ràng lập trường của Giáo hội về các vấn đề lớn đang gây đau khổ cho thế giới, bao gồm việc đối xử với người di cư, khủng hoảng khí hậu, nhu cầu về sự thật trong thời đại thông tin sai lệch và trí tuệ nhân tạo, cũng như việc phản đối chiến tranh và can thiệp quân sự. Đây không phải là quan điểm cá nhân của Đức Giáo hoàng. Đây là lập trường của toàn thể Giáo hội Công giáo, mà tất cả chúng tôi cùng đại diện và bảo vệ”.

Việc công bố một hình ảnh do trí tuệ nhân tạo tạo ra, trong đó Tổng thống Mỹ được mô tả như Chúa Kitô, cũng đã gây phản ứng từ phía Hội đồng Giám mục miền Nam Phi châu: Đức cha Thulani Victor Mbuyisa, Giám mục Giáo phận Kokstad và là Chủ tịch Ủy ban Công lý và Hòa bình của Hội đồng này nói: “Mọi hình ảnh gán cho một lãnh đạo chính trị bản sắc hoặc hình ảnh giống với Đức Giêsu Kitô đều là phạm thượng và là sự xúc phạm nghiêm trọng đối với đức tin Kitô giáo”. Đây là “một hình ảnh làm tầm thường hóa mầu nhiệm Nhập Thể và con người của Đức Kitô, Đấng duy nhất là “hình ảnh của Thiên Chúa vô hình” (Cl 1,15).”

Đức cha Mbuyisa nhấn mạnh: “Là những người theo Chúa Kitô, chúng tôi sẽ không cho phép bất kỳ quyền lực trần thế nào, dù mạnh đến đâu, tự nhận mình có bản tính thần linh hoặc chiếm dụng các biểu tượng đức tin theo cách làm lu mờ chân lý Tin mừng... Chúng tôi cũng hoàn toàn bác bỏ việc lợi dụng tôn giáo cho mục đích chính trị. Hành động của Tổng thống Trump bắt nguồn và được định hình bởi một làn sóng mạnh mẽ của chủ nghĩa dân tộc Kitô giáo. Chúng tôi kiên quyết bác bỏ những hình thức chủ nghĩa này, nó cổ vũ việc tôn sùng các lãnh đạo chính trị và trình bày họ như những người mang vai trò cứu độ cho quốc gia, như những “đấng cứu thế chính trị” được giao nhiệm vụ làm cho đất nước vĩ đại trở lại.”

Đáp lại các cuộc tấn công nhằm vào Đức Giáo hoàng Lêô XIV, Đức cha Mbuyisa lên án mạnh mẽ rằng: “Chúng tôi lên án các cuộc tấn công của Tổng thống Trump chống Đức Giáo hoàng Lêô XIV, người đang trung thành thi hành sứ vụ Phêrô của mình bằng việc loan báo bình an của Đức Kitô Phục Sinh cho một thế giới bị tổn thương bởi tội lỗi cá nhân và cơ cấu.

Những hành động lố bịch của Tổng thống Trump sẽ không ngăn cản Giáo hội tiếp tục lên tiếng và loan báo sự chữa lành và bình an của Chúa Phục Sinh cho thế giới bị thương tích của chúng ta. Do đó, chúng tôi lặp lại điều Đức Lêô XIV gửi tới Tổng thống Trump và tất cả những ai đang đẩy thế giới đến bờ vực của một cuộc chiến tranh thế giới thứ ba và một cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu: “Hãy chấm dứt việc tôn thờ bản thân và tiền bạc. Hãy chấm dứt việc phô trương quyền lực. Hãy chấm dứt chiến tranh. Sức mạnh đích thực được thể hiện trong việc phục vụ sự sống.”

(Fides 15-4-2026)

Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối xin lỗi Đức Giáo hoàng Lêô XIV về những lời công kích của ông và vụ này còn tiếp tục leo thang.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Hôm thứ 15 tháng Tư vừa rồi, ông Trump viết trên mạng xã hội “Truth Social” rằng: “Có ai làm ơn nói với Đức Giáo hoàng Lêô rằng trong hai tháng qua, Iran đã giết ít nhất 42.000 người biểu tình vô tội, hoàn toàn không vũ trang và việc Iran sở hữu bom nguyên tử là hoàn toàn không thể chấp nhận được?”

Các nhà khoa học và chuyên gia về Hoa Kỳ đánh giá những phát ngôn của Tổng thống Trump nhắm vào Đức Lêô XIV là một bước đi quá trớn. Giáo sư thần học Benjamin Dahlke, thuộc Đại học Công giáo Eichstaett, miền nam Đức, nói với báo Muenchner Merkur rằng đây là một điểm leo thang; ông Trump đang cần phiếu của cử tri Công giáo trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng Mười Một năm nay. “Trớ trêu thay, đây lại là “cách tốt nhất” để ông ta thua cử”. Những phát biểu này không thể hiện bất kỳ tính toán hợp lý nào mà chỉ là “những bộc phát cảm xúc không theo logic chính trị.”

Theo giáo sư Dahlke, Tòa Thánh hiện có hình ảnh rất tích cực, nên việc đối đầu với Tòa Thánh “không mang lại lợi ích gì.” Cả các tín hữu Công giáo thuộc Đảng Dân chủ lẫn Cộng hòa đều bị sốc và không còn hiểu nổi hành vi của ông Trump. Việc ông tự tạo khoảng cách với Giáo hội Công giáo là điều không được đón nhận. Giáo sư Dahlke cho rằng một chuyến thăm của Đức Giáo hoàng tới Mỹ trong thời gian ông Trump còn tại nhiệm bây giờ “kể như bị loại trừ hoàn toàn.”

Ký giả kiêm thần học gia Arnd Henze nhận định trên báo Nuernberger Nachrichten rằng Đức Lêô XIV phản ứng rất điềm tĩnh và “về cơ bản đã thắng trong cuộc đối đầu quyền lực này.” Ông mô tả Đức Giáo hoàng là một nhà truyền thông xuất sắc: “Chỉ với nửa câu nói, ngài có thể làm xẹp bớt sự khoa trương của luận điệu MAGA.” Điều này củng cố phong trào phản đối Tổng thống Trump.

Trump cảm thấy bị tác động cá nhân khi Đức Lêô XIV trong năm đầu triều đại đã “đoàn kết Giáo hội Công giáo tại Mỹ vốn bị chia rẽ sâu sắc” xung quanh hai vấn đề chính: chính sách trục xuất di dân và việc phản đối chiến tranh. “Qua đó, ông Trump đã mất đi một phần quan trọng của phong trào MAGA (Make America Great Again).” Những cuộc tấn công nhằm vào Giáo hoàng khiến “ngay cả những người ủng hộ ông Trump cuối cùng trong Giáo hội Công giáo cũng buộc phải công khai tách mình ra.”

“Khởi đầu cho sự cáo chung của Trump”

Nhà sử học người Ý Massimo Faggioli cũng có quan điểm tương tự. Ông nói với cổng thông tin Kirche und Leben (Giáo hội và Đời sống), truyền đi từ Đức, rằng các giám mục và giới tinh hoa Công giáo gần ông Trump giờ buộc phải thể hiện lập trường. Dù chưa rõ thái độ của Hội đồng Giám mục Mỹ sẽ thay đổi lâu dài ra sao, nhưng “các giám mục đã công khai đứng về phía Đức Giáo hoàng Lêô.” Trớ trêu thay, chính giai đoạn “Trumpism”, chủ nghĩa Trump này, lại củng cố liên minh giữa đa số giám mục Mỹ và Đức Giáo hoàng - điều không đã xảy ra dưới thời Đức Phanxicô.

Với báo Công giáo Avvenire, Tương lai, Giáo sư Faggioli nhận định rằng cuộc tấn công bằng lời nói nhằm vào Đức Giáo hoàng “có lẽ đánh dấu sự khởi đầu cho sự cáo chung về chính trị” của ông Trump. Khi tấn công Đức Giáo hoàng, ông Trump đã phá vỡ một điều cấm kỵ cuối cùng. Giới tôn giáo hữu phái giờ nhận ra rằng họ chỉ bị “chủ nghĩa Trump” lợi dụng. Sau giai đoạn choáng váng, giới trí thức bảo thủ có thể sẽ chuyển sang chống lại Trump.

Nhà thần học Tin lành Volker Leppin phân tích trên Đài domradio.de ở thành phố Köln, rằng giữa hai người Mỹ - ông Trump và Đức Lêô XIV - hiện đang đối diện “hai hình thức quyền lực hoàn toàn khác nhau”: một bên là quyền lực của đe dọa, quân sự và kinh tế; bên kia là quyền lực của lời nói nhẹ nhàng. Theo giáo sư Leppin, những lời nói nhẹ nhàng của Đức Lêô XIV không chỉ có tác động chính trị. Trong khi chức vị Giáo hoàng trước đây từng là trở ngại giữa Công giáo và Tin lành, thì nay Đức Lêô XIV, “qua phong cách của mình, đặc biệt là sự suy tư sâu sắc, đã trở thành tiếng nói chung của Kitô giáo,” giúp thông điệp Kitô giáo trở nên rõ ràng hơn đối với mọi tín hữu.

(katholisch.de 15-4-2026)

Số lượng các lãnh đạo Giáo hội Công giáo trên thế giới lên tiếng hiệp thông với Đức Giáo hoàng Lêô XIV ngày càng gia tăng, trong đó có Đức Hồng y Gerhard Müller, người Đức, nguyên Tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Đức Hồng y Müller nói rằng không ai có quyền chỉ trích Đức Giáo hoàng, khi ngài trung thành làm chứng cho Tin mừng hòa bình. Đồng thời, Đức Hồng y nhấn mạnh không ai được lợi dụng danh Thiên Chúa để phục vụ lợi ích riêng.

Trong tuyên bố được trang mạng Kath.net ở Đức, truyền đi hôm 14 tháng Tư vừa qua, Đức Hồng y Müller viết: “Không ai có thể mong đợi điều gì khác nơi Đức Thánh cha ngoài cam kết của ngài đối với hòa bình giữa các dân tộc”.

Đức Hồng y Müller nhắc lại rằng bản thân ngài và cả các hồng y khác đều đã hứa vâng phục Đức Giáo hoàng và “bảo vệ người và Giáo hội của Chúa Kitô, ngay cả phải trả giá bằng chính mạng sống.”

Tuyên bố của Đức Hồng y Müller thuộc vào làn sóng các lãnh đạo Giáo hội ngoài Hoa Kỳ phản đối công kích của ông Donald Trump đối với lập trường chống chiến tranh Iran của Đức Giáo hoàng. Ông Trump đã cáo buộc Đức Giáo hoàng “rất tệ về chính sách đối ngoại” và cho rằng ngài nghĩ việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân là chấp nhận được. Ông cũng chỉ trích Đức Lêô quá mang tính chính trị và cho rằng vị Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên được bầu để đối trọng với mình.

Các lãnh đạo Giáo hội khác lên tiếng ủng hộ

Đức Hồng y Baldassare Reina, Tổng Đại diện Giáo phận Rôma, đã ra tuyên ngôn ngày 13 tháng Tư bày tỏ “sự ủng hộ hoàn toàn” đối với Đức Giáo hoàng “trước những cuộc tấn công gây hoang mang vào giáo huấn hòa bình của ngài.”

Hội đồng Giám mục Ý, do Đức Hồng y Matteo Zuppi đứng đầu, cũng bày tỏ “tiếc nuối về những lời lẽ” nhắm vào Đức Lêô XIV và khẳng định vai trò của Đức Giáo hoàng, như Đấng kế vị Thánh Phêrô, phục vụ Tin mừng, chân lý và hòa bình.

Đức Hồng y Fernando Chomalí, Tổng giám mục Santiago de Chile, mô tả Đức Giáo hoàng là “một con người tốt” và “một nhà lãnh đạo nhất quán.”

Tại Anh, Đức Tổng giám mục Richard Moth của Westminster cho biết ngài cầu nguyện và ủng hộ Đức Giáo hoàng, ca ngợi những lời kêu gọi hòa bình và hòa giải liên tục của ngài.

Đức Tổng giám mục John Wilson của Giáo phận Southwark ở Anh cũng kêu gọi cầu nguyện cho Đức Giáo hoàng và nói: “Đức Thánh cha đang cho thế giới thấy rằng trước chiến tranh, Thiên Chúa đòi hỏi hòa bình.”

Các giám mục Ecosse ca ngợi lời kêu gọi hòa bình “rõ ràng và nhất quán” của Đức Thánh cha, coi đó là ánh sáng dẫn đường trong thời điểm quan trọng: “Hãy làm im tiếng vũ khí, để tiếng nói của nhân loại được lắng nghe.”

(ncrregister.com 14-4-2026)

Sau cuộc gặp gỡ các giới chức chính quyền và đại diện xã hội của Cameroon, lúc gần 18 giờ, Đức Thánh cha Lêô XIV đã đến viếng thăm Viện cô nhi Ngul Zamba, trong tiếng địa phương có nghĩa là “Sức mạnh của Thiên Chúa”, tọa lạc cách đó hơn ba cây số và hiện do các nữ tu dòng Nữ tử Đức Maria đảm trách.

Phúc Nhạc | RVA

Đây là một dòng giáo phận, được thành lập cách đây đúng 100 năm và hiện hoạt động tại tám giáo phận ở Cameroon và Cộng hòa Trung Phi.

Cơ sở bác ái này hoàn toàn hoạt động nhờ lòng hảo tâm của các ân nhân, đón tiếp và săn sóc người trẻ từ 18 tháng đến 20 tuổi, đa số các em là những người bị bỏ rơi. Viện thường gặp những khó khăn về kinh tế và vật chất, làm sao có đủ lương thực hằng ngày và phương thế đáp ứng những nhu cầu vật chất của các em.

Khi đến nơi, Đức Thánh cha đã được nữ tu Bề trên Tổng quyền của dòng Nữ tử Đức Maria đón tiếp và hướng dẫn viếng thăm viện, giới thiệu các em và các nhân viên với ngài. Tại Hội trường, Đức Thánh cha lắng nghe chứng từ của ba em bé, của hai nhân viên, một nam là giáo viên và một nữ là người làm bếp.

Huấn từ của Đức Thánh cha

Ngỏ lời trong dịp này, Đức Thánh cha thân ái nói: “Các con thân mến, các bạn thân mến,

Cha rất vui mừng được đến thăm mái ấm này, nơi đã trở thành ngôi nhà của các con. Ở đây, trước hết chính Chúa Cha trên trời yêu thương đón nhận các con như con cái của Ngài. Ngài muốn bày tỏ sự dịu dàng của mình và ôm các con vào lòng, và cha cũng muốn làm điều đó nhân danh Ngài.

Các con họp thành một gia đình thực sự, và tại đây các con gặp gỡ những anh chị em cùng chia sẻ với mình một câu chuyện đau thương. Trong gia đình này, Người Anh Cả của các con chính là Chúa Giêsu! Tình huynh đệ quy tụ quanh Người làm cho các con trở nên mạnh mẽ, giúp các con cùng nhau gánh vác những gánh nặng của cuộc sống và cho các con cảm nghiệm niềm vui đích thực.

Trong một thế giới thường bị đánh dấu bởi sự thờ ơ và ích kỷ, mái ấm này nhắc nhở chúng ta rằng tất cả chúng ta đều là người chăm sóc anh chị em mình, và trong đại gia đình của Thiên Chúa, không ai là người xa lạ hay bị lãng quên, dù nhỏ bé đến đâu.

Các con thân mến, cha biết rằng nhiều con đã trải qua những thử thách khó khăn. Một số con đã nếm trải nỗi đau mất mát khi không còn cha mẹ hoặc người thân yêu. Những bạn khác khác đã trải qua sợ hãi, bị từ chối, bị bỏ rơi, thiếu thốn và bất định. Các con được mời gọi hướng tới một tương lai lớn lao hơn những vết thương của mình. Các con mang trong mình một lời hứa. Bởi vì nơi nào có thể có nghèo khổ, đau khổ hay bất công, thì ở đó Thiên Chúa hiện diện, Ngài biết từng khuôn mặt của các con và ở rất gần các con. Tin mừng nhắc nhở chúng ta rằng Chúa Giêsu dành một tình yêu đặc biệt cho những trẻ nhỏ như các con, Ngài đặt các con vào trung tâm. Hãy biết rằng hôm nay Ngài, cũng nhìn từng người trong các con với cùng một tình yêu ấy.

Tôi cũng muốn gửi lời chào với lòng biết ơn đến tất cả những người đang đồng hành cùng các em: những người phụ trách, các nhà giáo dục, nhân viên, tình nguyện viên và đặc biệt là các nữ tu. Sự dấn thân trung thành của quý vị là một chứng tá đẹp của tình yêu. Khi chăm sóc những trẻ nhỏ này, anh chị em đang nếm trước niềm vui mà Chúa hứa ban cho những ai phục vụ những người bé nhỏ (x. Mt 25,40). Sự tận tâm của anh chị em biểu lộ khuôn mặt của lòng thương xót Thiên Chúa. Qua sự tận tụy, anh chị em, trao ban nhiều hơn cả sự hỗ trợ vật chất: anh chị em trao cho các em một sự hiện diện, một sự lắng nghe, một gia đình và một tương lai. Qua anh chị em, sự dịu dàng của Thiên Chúa được tỏ lộ - một sự dịu dàng trung tín, không bao giờ suy giảm trong thử thách và không bao giờ làm thất vọng. Tôi cảm ơn tất cả những gì quý vị đang làm và mời gọi anh chị em kiên trì với lòng can đảm trong công việc tốt đẹp này.

Sau huấn từ, Đức Thánh cha mời mọi người đọc kinh Lạy Cha và ngài ban phép lành cho họ, trước khi ban phép lành kết thúc. Tiếp đến, Đức Thánh cha còn đến trụ sở Hội đồng Giám mục Cameroon, chỉ cách đó hơn năm cây số. Tại đây, Đức Thánh cha gặp riêng, trong một giờ đồng hồ tất cả các giám mục, kể cả các vị đã nghỉ hưu.

Sau cùng, Đức Thánh cha về Tòa Sứ thần Tòa Thánh để dùng bữa tối và qua đêm.

Trên chuyến bay từ Algeria đến Cameroon, khoảng hơn bốn ngày cây số về hướng nam, Đức Thánh cha Lêô XIV đã tổ chức họp báo trên máy bay về chuyến thăm đầu tiên của ngài tại Algeria.

Phúc Nhạc | RVA

Đức Thánh cha khẳng định: Các tác phẩm, giáo huấn, linh đạo, và “lời mời gọi tìm kiếm Thiên Chúa và tìm kiếm chân lý” là “một thông điệp mà chúng ta rất cần trong thế giới hiện đại, một thông điệp rất thời sự cho tất cả chúng ta, những người tin vào Chúa Giêsu Kitô, nhưng cũng dành cho mọi người”. Đức Thánh cha cũng nhấn mạnh rằng người dân Algeria, phần lớn không phải là Kitô hữu, “vẫn tôn vinh và kính trọng sâu sắc ký ức về Thánh Augustinô như một trong những người con vĩ đại của quê hương họ”.

Xây dựng hiệp nhất và tôn trọng

Đối với một Giáo hoàng ngay từ đầu đã tự nhận mình là “con của Thánh Augustinô”, thì việc có thể trở lại Annaba là “một ơn” để “dâng hiến cho Giáo hội và thế giới” tầm nhìn của vị Giáo phụ vĩ đại: “Đó là việc tìm kiếm Thiên Chúa và nỗ lực xây dựng cộng đoàn, tìm kiếm sự hiệp nhất giữa mọi dân tộc và sự tôn trọng lẫn nhau bất chấp khác biệt”.

Sống trong hòa bình dù khác biệt

Một thông điệp mà chính Đức Thánh cha đã cố gắng làm cho trở nên cụ thể trong các cuộc gặp gỡ những ngày qua tại Algeria, đó là chuyến thăm “đầy ý nghĩa” tới Đại Đền thờ Hồi giáo. Chuyến thăm này cho thấy rằng “mặc dù chúng ta có những niềm tin khác nhau, những cách cầu nguyện và lối sống khác nhau, chúng ta vẫn có thể sống cùng nhau trong hòa bình”. “Thúc đẩy hình ảnh này là điều mà thế giới ngày nay luôn cần, và chúng ta có thể tiếp tục cùng nhau cống hiến qua chứng tá của mình khi tiếp tục chuyến tông du này”.

Sau hơn 5 giờ 10 phút bay từ Alger, vượt qua hơn bốn ngàn cây số, máy bay chở Đức Thánh cha Lêô XIV, đoàn tùy tùng và các ký giả đã đáp xuống Phi trường Nsimalen của thủ đô Yaoundé, lúc gần 15 giờ 30, ngày 15 tháng Tư vừa qua.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Thành phố này có hai triệu 770.000 dân cư cũng là trụ sở của Tổng giáo phận cùng tên, với hơn một triệu rưỡi tín hữu Công giáo.

Từ trên máy bay bước xuống, Đức Thánh cha đã được Thủ tướng Cameroon, ông Joseph Dion Ngute, năm nay 72 tuổi (1954) đón tiếp tại chân thang máy bay. Hai em bé, trong trang phục truyền thống, dâng hoa cho ngài.

Hiện diện tại Phi trường còn có các giám mục Cameroon và một số quan chức chính quyền. Sau nghi thức ngoại giao này, Đức Thánh cha đã cùng phái đoàn tiến về Phủ Tổng thống, cũng được gọi là Dinh Thống Nhất (Palais de l’Unité), để viếng thăm vị nguyên thủ quốc gia.

Dinh này tọa lạc tại các khu vực phía bắc của Yaoundé, nơi đây cũng là trụ sở của phần lớn các cơ quan liên quan đến Phủ Tổng thống và Tổng Thư ký Phủ Tổng thống. Được thiết kế do kiến trúc sư người Pháp gốc Tunisia Olivier-Clément Cacoub, khu phức hợp này nằm trên một ngọn đồi vốn thuộc về người Etoudi, một trong nhiều nhóm bản địa của thủ đô Cameroon.

Tổng thống hiện nay của Cameroon là ông Paul Biya, năm nay 93 tuổi (1933), làm Tổng thống Cameroon từ 46 năm nay (1982), vị cao niên và kỳ cựu nhất Phi châu và thế giới.

Trong cuộc bầu cử tổng thống hồi tháng Mười năm ngoái (2025), ông đã được tái cử nhiệm kỳ thứ tám, với 53,66% số phiếu, gây ra làn sóng biểu tình phản đối; tương tự như các kỳ bầu cử trước, phe đối lập đã tố cáo những sai phạm nghiêm trọng trong quá trình bỏ phiếu. Ông Paul Biya bắt đầu sự nghiệp chính trị dưới thời Tổng thống Ahmadou Ahidjo, với vai trò Tổng Thư ký Phủ Tổng thống từ năm 1968 đến 1975, sau đó làm Thủ tướng từ năm 1975 đến 1982. Ông trở thành Tổng thống sau khi Ahidjo từ chức vào ngày 06 tháng Mười Một năm 1982.

Tại Dinh Thống Nhất, Đức Thánh cha đã được giới thiệu với phu nhân Chantal của Tổng thống và gia đình ông, trước khi chụp hình lưu niệm, gặp gỡ riêng rồi trao đổi quà tặng.

Rời dinh Tổng thống Paul Biya, Đức Thánh cha Lêô XIV đã đến Trung tâm Hội nghị cách đó gần tám cây số để gặp gỡ các vị lãnh đạo chính quyền, đại diện các tầng lớp xã hội dân sự Cameroon cũng như ngoại giao đoàn, vào lúc gần 17 giờ, giờ địa phương.

G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA

Khi đến trung tâm này, Đức Thánh cha đã được Thủ tướng của Cameroon, ông Joseph Dion Ngute, tiếp đón, trước sự hiện diện của hàng trăm giới chức. Ông vốn là một luật gia thuộc cộng đồng nói tiếng Anh, được bổ nhiệm làm Thủ tướng Cameroon từ bảy năm nay (1/2019), kế nhiệm ông Philemon Yang. Ngay khi nhậm chức, ông đã phải đối mặt với nhiệm vụ khó khăn là xử lý cuộc khủng hoảng ở các vùng nói tiếng Anh tại khu vực Tây Bắc và Tây Nam của đất nước. Trong số những sáng kiến đầu tiên ông đề ra có việc khởi động đối thoại với các bên liên quan và nỗ lực làm dịu căng thẳng ly khai.

Hồi tháng Chín năm 2019, Thủ tướng Ngute đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức “Đại đối thoại Quốc gia”, nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột. Sự kiện này quy tụ nhiều phe phái khác nhau, bao gồm các lãnh đạo chính trị, xã hội dân sự và đại diện ly khai, mặc dù một số nhóm ly khai chủ chốt đã tẩy chay các cuộc đàm phán. Một trong những kết quả của cuộc đối thoại là đề xuất tăng cường phân quyền, bao gồm việc trao quy chế đặc biệt cho các khu vực liên quan.

Cuộc khủng hoảng nói tiếng Anh ở Cameroon, còn được gọi là chiến tranh Ambazonia, là một cuộc xung đột đang diễn ra giữa Lực lượng vũ trang Cameroon và các nhóm ly khai ở Tây Bắc và Tây Nam đất nước. Nguồn gốc của cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ thời kỳ thuộc địa.

Cuộc khủng hoảng bắt đầu vào năm 2016 với các cuộc đình công của luật sư và giáo viên phản đối việc bổ nhiệm các thẩm phán nói tiếng Pháp tại các khu vực nói tiếng Anh. Các cuộc biểu tình bị chính phủ đàn áp, dẫn đến bạo lực. Tháng Mười năm 2017, các lực lượng ly khai tuyên bố thành lập Cộng hòa Ambazonia (theo tên Vịnh Ambazonia), chính thức hóa tham vọng ly khai của họ.

Theo tổ chức Quan sát nhân quyền (Human Rights Watch), tính đến năm 2024, cuộc xung đột đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng, và hơn một triệu người phải di dời. Ngoài ra, các nhóm vũ trang tiếp tục duy trì cuộc khủng hoảng thông qua một hệ thống bắt cóc tàn bạo, riêng trong năm 2023 đã thu về hơn 7,8 triệu Mỹ kim tiền chuộc từ dân thường.

Diễn văn của Đức Thánh cha

Lên tiếng sau lời chào mừng của Thủ tướng Cameroon, Đức Thánh cha đặc biệt nhấn mạnh mạnh các giá trị hòa bình, đối thoại và phát triển toàn diện trong bối cảnh đất nước đang đối diện nhiều thách thức. Ngài mở đầu bằng lời cảm ơn sự đón tiếp nồng hậu và bày tỏ niềm vui khi đến thăm Cameroon, một quốc gia được gọi là “châu Phi thu nhỏ” vì sự đa dạng về văn hóa, ngôn ngữ và truyền thống. Theo Ngài, sự đa dạng này không phải là điểm yếu mà là một kho tàng quý giá, là nền tảng cho tình huynh đệ và hòa bình bền vững.

Đức Thánh cha khẳng định sứ mạng của ngài là người mục tử và người phục vụ cho đối thoại, tình huynh đệ và hòa bình. Ngài đến để khích lệ người dân tiếp tục xây dựng công ích trong bối cảnh nhiều người đang cảm thấy bất lực và mất hy vọng. Ngài đặc biệt hướng đến giới trẻ, những người được mời gọi đóng vai trò tích cực trong việc xây dựng một xã hội công bằng hơn. Đồng thời, Đức Thánh cha cũng nhấn mạnh mong muốn củng cố mối quan hệ hợp tác giữa Tòa Thánh và Cameroon, dựa trên sự tôn trọng phẩm giá con người và tự do tôn giáo.

Nhắc lại các chuyến thăm trước của các Giáo hoàng tiền nhiệm, Đức Thánh cha Lêô mời gọi mọi người tự hỏi đất nước đã tiến xa đến đâu trong việc thực hiện các giá trị hòa giải, công lý và hòa bình. Trích dẫn Thánh Augustinô, Đức Thánh cha nhấn mạnh rằng người lãnh đạo phải phục vụ nhân dân với tinh thần trách nhiệm và lòng nhân ái, chứ không phải để thống trị.

Bài diễn văn cũng đề cập đến những xung đột và bạo lực đang xảy ra tại một số vùng của Cameroon, gây ra đau khổ lớn lao cho người dân. Trước thực trạng này, Đức Giáo hoàng kêu gọi từ bỏ logic bạo lực và chiến tranh, thay vào đó xây dựng một nền hòa bình dựa trên tình yêu và công lý. Hòa bình phải được sống và thực hành trong đời sống cá nhân cũng như trong các thể chế, chứ không chỉ là khẩu hiệu.

Đức Thánh cha đặc biệt nhấn mạnh vai trò quan trọng của chính quyền trong việc lắng nghe người dân và thúc đẩy sự tham gia của họ. Đồng thời, xã hội dân sự - bao gồm các tổ chức, phụ nữ, thanh niên và các nhà lãnh đạo tôn giáo - được coi là lực lượng thiết yếu trong việc duy trì sự gắn kết xã hội và giải quyết xung đột. Ngài đặc biệt ghi nhận vai trò của phụ nữ như những người kiến tạo hòa bình dù thường chịu nhiều thiệt thòi.

Ngài cũng kêu gọi tăng cường minh bạch, tôn trọng pháp quyền và chống tham nhũng, vì đây là điều kiện cần thiết để xây dựng lòng tin và sự ổn định. Đức Thánh cha nhấn mạnh rằng phát triển đích thực phải là phát triển toàn diện con người, chứ không chỉ là lợi ích kinh tế.

Sau cùng, Đức Thánh cha khẳng định rằng Cameroon có đủ tiềm năng để vượt qua khó khăn, đặc biệt nhờ vào sức mạnh của giới trẻ và đời sống tâm linh phong phú. Ngài khuyến khích đầu tư vào giáo dục và tạo cơ hội cho thanh niên, cũng như thúc đẩy đối thoại liên tôn để xây dựng một xã hội hòa bình, công bằng và đoàn kết.