Tin Giáo Hội Hoàn Vũ
Tin Giáo Hội Hoàn Vũ
Trong bối cảnh căng thẳng và bất ổn gia tăng tại Trung Đông, trong một cuộc họp báo chung, Đức Hồng y Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Latinh Giêrusalem, cùng với Cha Francesco Ielpo, Bề trên dòng Phanxicô tại Thánh Địa, cho biết Lễ Phục Sinh tại Nhà thờ Mộ Chúa sẽ được tổ chức với số lượng người tham dự hạn chế và dưới các biện pháp an ninh nghiêm ngặt, bên trong nhà thờ đóng kín cửa.Vatican News
Trước đó, Chúa Nhật 29/3/2026, lực lượng cảnh sát Israel đã chặn không cho hai vị lãnh đạo Giáo hội vào Nhà thờ Mộ Chúa. Sự việc đã gây nên phản ứng mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế. Tuy nhiên, Đức Hồng y Pizzaballa nhấn mạnh rằng Giáo hội không muốn khơi lại tranh cãi, nhưng hướng tới đối thoại và hợp tác, với mục tiêu bảo vệ quyền tự do tôn giáo và duy trì “Status Quo” – quy chế pháp lý lâu đời điều chỉnh đời sống tại các địa điểm thánh.
Quyền tiếp cận Nhà thờ Mộ Chúa của vị Giám quản
Hai vị lãnh đạo Giáo hội tại Thánh Địa khẳng định một cách rõ ràng một số nguyên tắc và quyền cơ bản mà được coi là thiết yếu và không thể thương lượng. Các ngài nói rằng từ hơn 7 thế kỷ, dòng Phanxicô đã hiện diện liên tục và ổn định tại Thánh Địa, được công nhận qua thời gian và được tôn trọng bởi các chính quyền đã cai quản vùng đất này. Họ đã sinh sống và cử hành Thánh lễ bên trong Nhà thờ Mộ Chúa mà không bị gián đoạn, trong mọi hoàn cảnh và tình huống, ngay cả trong những thời kỳ khó khăn nhất trong lịch sử, kể cả thời chiến. Từ khi xung đột bùng nổ ngày 28/2, các cử hành bên trong Nhà thờ chưa bao giờ bị gián đoạn.
Đức Hồng y Pizzaballa cũng nhấn mạnh rằng quyền tiếp cận Nhà thờ Mộ Chúa của Giám quản Nhà thờ là một quyền lịch sử, không phải là đặc ân. Ngài kêu gọi chính quyền Israel ý thức trách nhiệm trước hàng tỷ tín hữu trên thế giới, những người luôn hướng về Giêrusalem như trung tâm đức tin.
“Sau cánh cửa đóng kín”
Theo thỏa thuận mới đạt được với nhà chức trách, các nghi lễ Tuần Thánh sẽ được cử hành “sau cánh cửa đóng kín”, với số người tham dự rất hạn chế nhằm đảm bảo an toàn. Đặc biệt, tại Đền thờ Mộ Chúa, các nghi lễ sẽ chỉ dành cho cộng đoàn tu sĩ địa phương, với tối đa vài người tham dự từ bên ngoài. Dù vậy, các tín hữu vẫn có thể hiệp thông qua các buổi phát trực tuyến.
Các nhà thờ tại Thánh Địa vẫn mở cửa
Các nhà lãnh đạo Giáo hội khẳng định rằng các nhà thờ tại Thánh Địa vẫn mở cửa, nhưng việc tổ chức phụng vụ sẽ tùy thuộc vào từng giáo xứ, căn cứ vào tình hình an ninh cụ thể tại địa phương. Điều này phản ánh nỗ lực vừa duy trì đời sống đức tin, vừa bảo vệ sự an toàn cho cộng đoàn trong bối cảnh xung đột.
Lo ngại về án tử hình đối với tù nhân Palestine
Bên cạnh đó, Đức Hồng y Pizzaballa bày tỏ lo ngại về tình hình chung tại Trung Đông, đặc biệt tại Libăng và Syria, nơi người dân đang sống trong sợ hãi và bất ổn. Ngài cũng bày tỏ quan ngại về luật mới liên quan đến án tử hình đối với tù nhân Palestine bị xét xử bởi tòa án quân sự trong các vụ án giết người có chủ ý được định nghĩa là “hành vi khủng bố”, trong khi lại loại trừ rõ ràng công dân hoặc cư dân Israel khỏi án tử hình. Ngài cho rằng điều này chỉ làm gia tăng hận thù và căng thẳng giữa người Israel và người Palestine.
Đức Hồng y kêu gọi: “Chúng ta phải hợp tác với tất cả các bên để ngăn chặn tình hình xấu đi hơn nữa”.
Từ Thánh Địa, Cha Francesco Ielpo, Bề trên Dòng Phanxicô tại đây, tha thiết mời gọi các Kitô hữu “nhớ đến trong lời cầu nguyện và hành động bác ái cụ thể những người đang tiếp tục làm chứng cho Tin Mừng nơi các vùng đất cứu độ” bằng việc tham gia “Lạc quyên Thứ Sáu Tuần Thánh” – một sáng kiến mang ý nghĩa thiêng liêng và bác ái sâu sắc, nhằm nâng đỡ các cộng đoàn Kitô hữu tại Thánh Địa.Vatican News
Với khẩu hiệu “Hãy giúp nuôi dưỡng hy vọng bằng cách cho đi” và “Hãy giúp hy vọng lớn lên bằng việc xây dựng hòa bình”, lời kêu gọi năm nay đặc biệt nhấn mạnh đến tinh thần liên đới trong bối cảnh nhiều bất ổn tại Trung Đông.
Dấu hiệu cụ thể của niềm hy vọng và hòa bình
Cha Francesco Ielpo viết: “Vào Thứ Sáu Tuần Thánh, khi chúng ta chiêm ngắm Thánh Giá, chúng tôi xin anh chị em hãy nhớ đến trong lời cầu nguyện và lòng bác ái cụ thể những người tiếp tục làm chứng cho Tin Mừng tại những nơi cứu chuộc chúng ta. Sự gần gũi của anh chị em, hỡi anh chị em thân yêu, là một dấu hiệu cụ thể của niềm hy vọng và hòa bình”.
Củng cố mối dây liên kết giữa các Kitô hữu toàn cầu với Thánh Địa
Cuộc lạc quyên Thứ Sáu Tuần Thánh, được thiết lập theo sáng kiến của Thánh Giáo hoàng Phaolô VI từ năm 1974, là một trong những hình thức quyên góp chính thức của Giáo hội, nhằm củng cố mối dây liên kết giữa các Kitô hữu toàn cầu với Thánh Địa.
Đây là nguồn lực chính để duy trì các hoạt động tại các nơi thánh, đồng thời hỗ trợ các cộng đoàn Kitô hữu địa phương – những “viên đá sống” của vùng đất này. Các khoản đóng góp được chuyển đến Dòng Phanxicô Thánh Địa để phục vụ việc bảo tồn các địa điểm thánh, cũng như hỗ trợ đời sống giáo dục, y tế và xã hội.
Cụ thể, nguồn quỹ này đang giúp duy trì 630 căn hộ cho các gia đình khó khăn, 15 trường học với khoảng 12.000 học sinh, tạo việc làm cho hơn 1.100 người, hỗ trợ 270 nhà truyền giáo và bảo trì 55 đền thánh, 6 nhà trọ cho người hành hương, 5 nhà dành cho người bệnh và trẻ mồ côi và 3 học viện đào tạo.
Các quốc gia được giúp đỡ nhờ nguồn thu từ cuộc lạc quyên trải rộng từ Giêrusalem, Palestine, Israel đến Jordan, Libăng, Syria, Ai Cập và nhiều quốc gia khác.
Bề trên Dòng Phanxicô tại Thánh Địa viết: “Đó không chỉ là sự trợ giúp, mặc dù nhu cầu rất lớn. Tuy nhiên, chỉ giải quyết vấn đề khẩn cấp là chưa đủ: chúng ta cần gieo mầm cho tương lai, và điều này chỉ có thể thực hiện được với đích nhắm giáo dục”.
Trong video ý cầu nguyện tháng 4, được chia sẻ ngày 31/3/2026, Đức Thánh Cha Lêô XIV mời gọi cầu nguyện cho các linh mục đang gặp khủng hoảng. Ngài mời gọi các tín hữu và tất cả những người thiện chí dành một khoảnh khắc cầu nguyện, nhận thức và suy ngẫm về thực tế rằng đằng sau mỗi thừa tác viên là một con người cần sự gần gũi và lắng nghe.Vatican News
“Xác tín vào tình yêu vô điều kiện của Chúa”
Đức Thánh Cha mở đầu lời cầu nguyện bằng việc phó dâng cho Chúa Giêsu, Mục Tử nhân lành, tất cả các linh mục, đặc biệt là những người đang trải qua những thời điểm khó khăn, “khi nỗi cô đơn đè nặng, khi sự nghi ngờ bao phủ trái tim họ, và khi sự mệt mỏi dường như mạnh hơn cả hy vọng”.
Ngài xin Chúa giúp các linh mục “xác tín vào tình yêu vô điều kiện của Chúa”, giúp họ cảm nghiệm mình là “những người con được yêu thương, những môn đệ khiêm nhường và quý giá, và là những mục tử được nâng đỡ bởi lời cầu nguyện của dân Chúa”.
“Lắng nghe mà không xét đoán"
Đặc biệt, Đức Thánh Cha nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tái khám phá chiều kích cộng đoàn trong sứ vụ linh mục. Ngài mời gọi các tín hữu chăm sóc các linh mục của mình: “Lắng nghe mà không xét đoán, tri ân mà không đòi hỏi sự hoàn hảo, cùng chia sẻ với họ sứ mạng lãnh nhận từ Bí tích Rửa tội, [...] và đồng hành với họ bằng sự gần gũi và lời cầu nguyện chân thành”.
Sự đồng hành, tình bạn chân thành và lời cầu nguyện
Trong lời cầu nguyện, Đức Thánh Cha đặc biệt cầu xin cho các linh mục có niềm vui của Tin Mừng, tình bạn lành mạnh, mạng lưới hỗ trợ huynh đệ, và ân sủng để luôn khám phá lại vẻ đẹp của ơn gọi của mình. Cuối cùng, ngài xin cho họ “không bao giờ mất niềm tin vào Chúa, cũng như niềm vui phục vụ Giáo hội với trái tim khiêm nhường và quảng đại”.
Theo Cha Cristóbal Fones, giám đốc quốc tế của Mạng lưới Cầu nguyện Toàn cầu của Đức Giáo hoàng, ý cầu nguyện này là điều Đức Thánh Cha luôn thao thức, bởi vì các linh mục rất cần sự hỗ trợ huynh đệ, đặc biệt là trong những thời điểm khó khăn. Sự đồng hành, tình bạn chân thành, nhất là lời cầu nguyện rất quan trọng đối với các linh mục, như những nguồn ân sủng thiết yếu, có khả năng đổi mới ơn gọi và duy trì sứ vụ hằng ngày của họ. Các linh mục cần biết họ không đơn độc.
Tránh những lời chỉ trích mang tính phá hoại
Một Giáo hội hiệp thông cũng là một Giáo hội quan tâm và nâng đỡ ơn gọi của các linh mục, giúp họ trở thành những mục tử tốt hơn, những người anh em tốt hơn, những con người tốt hơn.
Mạng Lưới Cầu Nguyện Toàn Cầu của Đức Giáo hoàng cũng thúc đẩy tạo ra những không gian lắng nghe an toàn, tạo ra những cộng đồng thân thiện, tránh những lời chỉ trích mang tính phá hoại và tăng cường mối liên kết trong cộng đồng.
Tối ngày 31/3/2026, kết thúc ngày nghỉ và làm việc tại Castel Gandolfo, phát biểu với các nhà báo bên ngoài Villa Barberini, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã mạnh mẽ kêu gọi Tổng thống Donald Trump và các nhà lãnh đạo trên thế giới tìm kiếm các giải pháp nhằm chấm dứt chiến tranh và giảm bớt bạo lực đang lan rộng tại nhiều khu vực, đặc biệt là Trung Đông. Đặc biệt, ngài hy vọng về một thỏa thuận ngừng bắn trong dịp lễ Phục Sinh.Vatican News
Đức Thánh Cha nói: “Tôi được biết rằng Tổng thống Trump mới đây nói rằng ông ấy muốn chấm dứt chiến tranh. Chúng tôi hy vọng ông ấy đang tìm kiếm một lối thoát, chúng tôi hy vọng ông ấy đang tìm cách giảm bạo lực, giảm các vụ đánh bom. Đó sẽ là một đóng góp đáng kể vào việc loại bỏ lòng thù hận đang được tạo ra, đang không ngừng gia tăng ở Trung Đông và những nơi khác”.
Hy vọng về lệnh ngừng bắn trong dịp Lễ Phục Sinh
Nhân dịp lễ Phục Sinh sắp đến, ngài nhấn mạnh đây phải là “thời điểm thánh thiện, linh thiêng nhất trong năm. Đó là thời gian của hòa bình, là thời gian để suy ngẫm nhiều, nhưng như chúng ta đều biết, một lần nữa trên thế giới, ở nhiều nơi, chúng ta lại chứng kiến quá nhiều đau khổ, quá nhiều cái chết, thậm chí cả những đứa trẻ vô tội”.
Đức Thánh Cha nhấn mạnh: “Chúng ta liên tục kêu gọi hòa bình, nhưng thật không may, nhiều người lại muốn cổ vũ hận thù, bạo lực và chiến tranh”. Do đó, ngài kêu gọi mọi người, “đặc biệt là các Kitô hữu”, hãy “sống những ngày này, nhận thức rằng Chúa Kitô vẫn đang chịu đóng đinh ngày hôm nay. Chúa Kitô vẫn đang chịu đau khổ ngày hôm nay nơi những người vô tội, đặc biệt là những người đang phải chịu đựng bạo lực, hận thù và chiến tranh”.
Ngài đưa ra lời mời gọi: “Chúng ta hãy cầu nguyện cho họ, cho các nạn nhân của chiến tranh; chúng ta hãy cầu nguyện để thực sự có một nền hòa bình mới, được đổi mới, có thể mang lại sự sống mới cho tất cả mọi người”.
Trả lời các phóng viên, Đức Thánh Cha cũng bày tỏ hy vọng rằng có thể có một lệnh ngừng bắn, ngừng xung đột, trong dịp Lễ Phục Sinh.
Và ngài tiếp tục kêu gọi “tất cả những người thiện chí, những người có đức tin, hãy cùng nhau bước đi, bước đi với Chúa Kitô, Đấng đã chịu đau khổ vì chúng ta, để ban cho chúng ta ơn cứu độ, và hãy tìm cách trở thành người mang lại hòa bình”.
Chuyến viếng thăm Tây Ban Nha
Cuối cùng, khi được hỏi ngài mong đợi điều gì từ chuyến viếng thăm Tây Ban Nha, dự kiến vào tháng 6 tới, Đức Thánh Cha trả lời: “Đức tin, tình yêu thương, lòng hiếu khách và sự chào đón nồng nhiệt. Tôi đã đến thăm Tây Ban Nha hơn 40 năm và luôn thấy một dân tộc có đức tin và rất thiện chí”. Ngài hy vọng “chúng ta có thể cùng nhau sống tất cả những điều này trong chuyến thăm này”.
Vào tối thứ Sáu Tuần Thánh, ngày 3/4/2026, lần đầu tiên chủ sự Nghi thức Đàng Thánh Giá tại đấu trường Colosseo ở Roma, Đức Thánh Cha Lêô XIV sẽ vác Thánh Giá tại tất cả 14 chặng. Đây sẽ là lần đầu tiên một vị Giáo hoàng vác Thánh Giá qua tất cả các chặng của Đàng Thánh Giá kể từ khi truyền thống này được khôi phục tại Colosseo cách đây hơn 60 năm.Vatican News
Năm 1756, Đức Giáo hoàng Bênêđictô XIV đã cung hiến Đấu trường Colosseo để tưởng nhớ cuộc khổ nạn của Đức Kitô và các vị tử đạo Kitô giáo tiên khởi. Từ đó, việc ngắm Đàng Thánh Giá được cử hành thường xuyên tại đây trong khoảng 100 năm. Truyền thống này sau đó được Thánh Gioan XXIII khôi phục, và Thánh Phaolô VI đã thiết lập như một truyền thống thường xuyên tại Roma.
Các vị tiền nhiệm của Đức Lêô XIV, như Thánh Gioan Phaolô II và Đức Bênêđíctô XVI chỉ vác Thánh Giá vào lúc khai mạc và bế mạc Đàng Thánh Giá tại đấu trường Colosseo. Đức Giáo hoàng Phanxicô chủ sự Đàng Thánh Giá từ Đồi Palatino gần đó và, trong những năm cuối đời, ngài không tham dự do sức khoẻ suy yếu.
Vác Thánh Giá: dấu hiệu về những điều Đức Giáo hoàng đại diện
Tối 31/3/2026, tại Castel Gandolfo, trả lời các nhà báo về quyết định sẽ vác Thánh Giá trong 14 Chặng Đàng Thánh giá vào Thứ Sáu Tuần Thánh tại đấu trường Colosseo, Đức Thánh Cha trả lời: “Tôi nghĩ đó sẽ là một dấu hiệu quan trọng về những gì Đức Giáo hoàng đại diện: một nhà lãnh đạo tinh thần trong thế giới ngày nay, tiếng nói này nói rằng Chúa Kitô vẫn đang chịu đau khổ. Và tôi cũng mang tất cả những đau khổ này trong lời cầu nguyện của mình”.
Bài suy niệm
Các bài suy niệm cho Nghi thức Đàng Thánh Gia năm nay do Cha Francesco Patton, Bề trên tỉnh dòng Phanxicô tại Thánh Địa từ năm 2016 đến năm 2025, soạn thảo. Từ Núi Nebo ở Jordan, Cha Patton luôn là tiếng nói kiên định thay mặt cho những người đang đau khổ giữa xung đột và bất ổn khắp Trung Đông.
Phòng báo chí Tòa Thánh cho biết các bài suy niệm sẽ được công bố vào khoảng 12 giờ trưa thứ Sáu Tuần Thánh.
Những bài suy niệm Đàng Thánh Giá năm ngoái được Đức cố Giáo hoàng Phanxicô viết sau một thời gian dài nằm viện tại Bệnh viện Gemelli ở Roma, mặc dù cuối cùng ngài không thể tham dự vì lý do sức khỏe. Theo yêu cầu của ngài, Đức Hồng y Baldassare Reina, Giám quản Giáo phận Roma, đã thay ngài chủ sự nghi lễ thứ Sáu Tuần Thánh.
Trong bài giáo lý tại buổi Tiếp kiến chung sáng thứ Tư, 1/4/2026, suy tư về chương IV của Hiến chế "Lumen gentium", chương nói về các giáo dân, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhấn mạnh vai trò quan trọng mà giáo dân đóng góp trong sứ mạng của Giáo hội trong việc làm chứng cho Tin Mừng. Ngài mời gọi họ mang sự hiện diện của Chúa Kitô đến mọi lĩnh vực của cuộc sống, trở thành những môn đệ–thừa sai, những tông đồ của Tin Mừng, những chứng nhân của Nước Thiên Chúa, những người mang niềm vui của Đức Kitô.Vatican News
Trích thư Thánh Phaolô gửi tín hữu Êphêsô (4,1.4-5):
[Thưa anh em,] hãy sống cho xứng với ơn kêu gọi mà Thiên Chúa đã ban cho anh em. [...]. Chỉ có một thân thể, một Thần Khí, cũng như anh em đã được kêu gọi để chia sẻ cùng một niềm hy vọng. Chỉ có một Chúa, một niềm tin, một phép rửa.
Bài giáo lý của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến, chào anh chị em!
Chúng ta tiếp tục hành trình suy tư về Giáo Hội như được trình bày trong Hiến chế Lumen gentium (LG) của Công đồng. Hôm nay chúng ta bàn đến chương thứ tư, nói về giáo dân. Tất cả chúng ta đều nhớ điều mà Đức Giáo hoàng Phanxicô thường nhắc lại: “Giáo dân rõ ràng là thành phần đại đa số của Dân Chúa. Thành phần thiểu số - các thừa tác viên có chức thánh - là để phục vụ giáo dân” (Tông huấn Evangelii gaudium, 102).
Sự bình đẳng của tất cả những người đã lãnh nhận phép rửa tội
Phần này của văn kiện nhằm giải thích một cách tích cực bản chất và sứ mạng của giáo dân sau nhiều thế kỷ họ chỉ được định nghĩa cách đơn giản là những người không thuộc hàng giáo sĩ hay đời sống thánh hiến. Vì thế, tôi muốn cùng anh chị em đọc lại một đoạn rất hay, diễn tả sự cao cả của đời sống Kitô hữu: “Vậy chỉ có một đoàn dân ưu tuyển của Thiên Chúa: ‘chỉ có một Chúa, một đức tin, một phép rửa’ (Ep 4,5); các chi thể có chung phẩm giá vì được tái sinh trong Đức Kitô, cùng chung một ơn là con cái Thiên Chúa và cùng chung một ơn gọi hướng tới sự hoàn thiện; chỉ có một ơn cứu độ, một niềm hy vọng và một đức ái không phân chia” (LG, 32).
Trước bất cứ khác biệt nào về thừa tác vụ hay bậc sống, Công đồng khẳng định sự bình đẳng của tất cả những người đã lãnh nhận phép rửa tội. Hiến chế không muốn chúng ta quên điều đã được khẳng định ở chương nói về Dân Thiên Chúa, đó là: thân phận và địa vị của dân thiên sai là phẩm giá và tự do của con cái Thiên Chúa (x. LG, 9).
Nhờ Bí tích Rửa tội, các tín hữu giáo dân tham dự vào chính chức tư tế của Đức Kitô
Dĩ nhiên, hồng ân càng lớn thì trách nhiệm càng cao. Vì thế, cùng với phẩm giá, Công đồng cũng nhấn mạnh sứ mạng của giáo dân trong Giáo Hội và trên thế giới. Nhưng sứ mạng này được đặt nền tảng ở đâu và hệ tại điều gì? Chính định nghĩa về giáo dân mà Công đồng đưa ra đã nói rõ: “Hạn từ giáo dân được hiểu là tất cả các Kitô hữu […] những người, được kết hợp với Đức Kitô nhờ phép rửa tội và được làm thành dân Thiên Chúa, và được tham dự vào chức năng tư tế, ngôn sứ và vương đế của Đức Kitô theo cách thức của mình, đồng thời góp phần thực hiện sứ mạng của toàn thể dân Kitô trong Giáo Hội và trên trần gian” (LG, 31).
Như vậy, Dân thánh của Thiên Chúa không bao giờ là một đám đông không định hình, nhưng là Thân Thể Đức Kitô, hay như thánh Augustinô nói, là Christus totus (Đức Kitô toàn thể): một cộng đoàn được tổ chức cách hữu cơ, nhờ mối tương quan phong phú giữa hai hình thức tham dự vào chức tư tế của Đức Kitô: chức tư tế chung của các tín hữu và chức tư tế thừa tác (x. LG, 10). Nhờ Bí tích Rửa tội, các tín hữu giáo dân tham dự vào chính chức tư tế của Đức Kitô. Thật vậy, “Đức Giêsu Kitô, vị Thượng tế tối cao và đời đời, vì muốn cho việc làm chứng và phục vụ của chính Người luôn được tiếp nối, nên đã thông ban cho người giáo dân sức sống nhờ Chúa Thánh Thần và không ngừng thôi thúc họ thực thi mọi điều thiện hảo” (LG, 34).
Giáo hội hiện diện nhờ sự đóng góp, phục vụ và chứng tá của giáo dân
Về điều này, có thể nào chúng ta không nhớ đến Thánh Gioan Phaolô II và Tông huấn Christifideles laici (30/12/1988)? Trong đó, ngài nhấn mạnh rằng “Công đồng, với kho tàng giáo lý, tu đức và mục vụ vô cùng phong phú, đã dành những trang hết sức đẹp đẽ về bản chất, phẩm giá, linh đạo, sứ mạng và trách nhiệm của các tín hữu giáo dân. Và các Nghị phụ Công đồng, khi lặp lại lời kêu gọi của Đức Kitô, đã mời gọi tất cả giáo dân, nam cũng như nữ, làm việc trong vườn nho của Người” (số 2). Như vậy, vị tiền nhiệm đáng kính của tôi đã tái khởi động việc tông đồ giáo dân, điều mà Công đồng đã dành riêng một văn kiện để bàn tới, và chúng ta sẽ nói đến sau này.[1]
Cánh đồng rộng lớn của việc tông đồ giáo dân không chỉ giới hạn trong không gian của Giáo Hội, nhưng mở rộng ra toàn thế giới. Thật vậy, Giáo Hội hiện diện ở bất cứ nơi nào con cái mình tuyên xưng và làm chứng cho Tin Mừng: nơi môi trường làm việc, trong xã hội dân sự và trong mọi tương quan của con người, nơi mà qua những lựa chọn của mình, họ biểu lộ vẻ đẹp của đời sống Kitô hữu, vốn báo trước ở đây và ngay từ bây giờ công lý và hòa bình sẽ được viên mãn trong Nước Thiên Chúa. Thế giới cần “được thấm nhuần Thần Khí của Đức Kitô và đạt tới mục đích của mình cách hiệu quả hơn trong công lý, bác ái và hòa bình” (LG, 36). Và điều đó chỉ có thể thực hiện nhờ sự đóng góp, phục vụ và chứng tá của giáo dân!
Một Giáo Hội nhập thể trong lịch sử
Đó là lời mời gọi trở thành một Giáo Hội “đi ra”, như Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nói: một Giáo Hội nhập thể trong lịch sử, luôn mở ra với sứ vụ, trong đó tất cả chúng ta được kêu gọi trở thành những môn đệ–thừa sai, những tông đồ của Tin Mừng, những chứng nhân của Nước Thiên Chúa, những người mang niềm vui của Đức Kitô mà chúng ta đã gặp gỡ!
Anh chị em thân mến, xin cho lễ Phục Sinh mà chúng ta sắp cử hành canh tân trong chúng ta ân sủng được trở nên, như Maria Mađalêna, như Phêrô và Gioan, những chứng nhân của Đấng Phục Sinh!
Buổi Tiếp kiến kết thúc với Kinh Lạy Cha và phép lành Đức Thánh Cha ban cho mọi người.
[1] X. Công đồng Vaticanô II, Sắc lệnh Apostolicam actuositatem (18/11/1965).
Vì lý do an ninh, nhiều Giáo hội Kitô tại Syria đã thông báo rằng các lễ nghi Tuần Thánh và Phục Sinh năm nay chỉ được tổ chức trong khuôn viên nhà thờ hoặc bên trong các cơ sở của Giáo hội.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Bình thường, vào dịp đại lễ này, có các cuộc rước cũng như các hoạt động khác, như mít tinh và diễu hành hướng đạo, nhưng nay các hoạt động này bị hủy vì lý do an ninh.
Giáo hội đầu tiên đưa ra quyết định này là Tòa Thượng phụ Công giáo Melkite tại thủ đô Damasco, vào cuối tuần qua, ngày 28 và 29 tháng Ba vừa qua; nhiều Giáo hội Kitô khác đã nhanh chóng làm theo “vì lo ngại cho sự an toàn của các tín hữu”, như được nêu trong nhiều tuyên bố chính thức. Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các biện pháp này là một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào thành phố Sukajlabijah ở miền trung Syria, nơi phần lớn dân cư là Kitô hữu và người Alawite. Truyền thông đưa tin đã xảy ra giao tranh giữa người dân địa phương và các tay súng từ các làng lân cận.
Theo Đài Quan sát Nhân quyền Syria, những kẻ đeo mặt nạ đã tràn vào thành phố và tấn công cư dân. Một người dân cho biết đã nghe thấy tiếng súng và tiếng hô “Allahu Akbar”, tiếng hô của những kẻ khủng bố Hồi giáo cực đoan, vì thế họ phải cố thủ trong nhà vì sợ hãi. Những người khác nói với hãng tin AFP của Pháp rằng các kẻ tấn công đã phá hoại hơn hai mươi cửa hàng và đốt cháy xe cộ.
Các đối tượng vũ trang được cho là các băng nhóm thường xuyên đi xe máy vào thành phố, quấy rối các cô gái trẻ, đe dọa cư dân bằng vũ khí hoặc phá hoại cửa hàng. Người dân thành Sukajlabijah than rằng lực lượng an ninh đứng nhìn không can thiệp, thậm chí còn bắt giữ những Kitô hữu tự vệ chống lại các băng nhóm này.
Sau cuộc tấn công nghiêm trọng hôm thứ Sáu, ngày 27 tháng Ba năm 2026 vừa rồi, các cuộc biểu tình quy mô lớn đã nổ ra, yêu cầu chấm dứt bạo lực, đòi công lý và trừng phạt thủ phạm. Theo truyền thông địa phương, nhiều tầng lớp dân cư đã tham gia biểu tình. Tòa Thượng phụ Chính thống Hy Lạp Antiochia tại Damascus cũng lên án vụ tấn công và kêu gọi điều tra.
Theo các quan sát viên, tình hình an ninh không chỉ mong manh ở Sukajlabijah và vùng lân cận. Tại nhiều thành phố của Syria, có tin về sự xâm nhập của các nhóm vũ trang lạ mặt, bị cho là gây ra nhiều tội ác và tạo ra bầu không khí sợ hãi. Lực lượng an ninh Syria bị cáo buộc là ù lỳ không hành động. Hãng thông tấn nhà nước SANA lại mô tả nhẹ nhàng các sự kiện ở Sukajlabijah như một “cuộc ẩu đả tập thể” giữa thanh niên.
Tổng thống al-Sharaa viếng thăm nước Đức
Trong khi tình hình an ninh đối với Kitô hữu và các nhóm thiểu số ngày càng nghiêm trọng, hôm 23 tháng Ba mới đây, Tổng thống lâm thời Syria Ahmed al-Sharaa của Syria viếng thăm nước Đức, chuyến đi này đã bị hoãn hồi tháng Giêng năm nay. Trong cuộc viếng thăm này, ông được Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier đón tiếp tại thủ đô Berlin. Buổi chiều cùng ngày 23 tháng Ba, ông cũng gặp Thủ tướng Friedrich Merz và trước đó tham dự bàn tròn với các doanh nhân. Các chủ đề chính trong các cuộc trao đổi là việc hồi hương người tị nạn Syria và tái thiết đất nước bị tàn phá nặng nề vì nội chiến kéo dài nhiều năm. Tại Diễn đàn Kinh tế Đức-Syria, Tống thống al-Sharaa quảng bá Syria như một điểm đến đầu tư đầy tiềm năng.
Lực lượng Hồi giáo HTS do ông al-Sharaa lãnh đạo đã lật đổ Tổng thống lâu năm Bashar al-Assad vào cuối năm 2024, sau gần mười bốn năm nội chiến. Sau đó, ông al-Sharaa được bổ nhiệm làm tổng thống lâm thời của Syria.
(KAP 30-1-2026)
Đức cha William Shomali, Giám mục Phụ tá của Đức Hồng y Pizzaballa, Thượng phụ Công giáo Latinh ở Jerusalem, lên án các cuộc tấn công thường xuyên của những người Do Thái định cư chống các cơ sở của người Palestine ở Cisjordani, hay cũng gọi là miền Bờ Tây.
Phúc Nhạc | RVA
Hôm 29 tháng Ba vừa rồi, những người Do Thái này đã tấn công thị trấn Beit Jala, nơi có đông Kitô hữu sinh sống. Họ nổ súng vào các xe cộ và đánh đập nhiều người. Vài ngày trước đó, họ tấn công cư dân tại Taybeh - ngôi làng toàn tòng Kitô cuối cùng ở Palestine - cướp phá một nhà máy xi măng và một mỏ đá, vốn là nguồn thu nhập quan trọng của người dân.
Mở rộng khu định cư và gia tăng bạo lực
Đức cha Shomali là người Palestine. Ngài gọi hành động của người định cư là “những kẻ khủng bố người Do Thái” và lưu ý rằng bạo lực đang lan sang cả những khu vực trước đây tương đối yên bình, trong đó có cả thành Bethlehem. Đức cha nói: “Chúng tôi đang chứng kiến sự mở rộng hơn nữa của các khu định cư và nhiều hành vi gây hấn hơn từ phía người định cư Israel”. Đức cha trích chính sách định cư bất hợp pháp của Israel.
Không còn phương tiện sinh sống
Đức cha Shomali nhắc lại rằng các Kitô hữu bị đuổi khỏi nhà, phải chịu đe dọa và bạo lực thể xác. Các vườn ô liu của họ bị phá hủy, và các tay bắn tỉa nhắm vào các bồn nước trên mái nhà. Ngài nhấn mạnh rằng các hành động này “đặt các gia đình Kitô hữu trước mối đe dọa thực sự vì họ đang mất kế sinh nhai”. Giáo hội đang cố gắng hỗ trợ các gia đình này để họ có thể tồn tại. Ông cũng lưu ý rằng dù người Palestine đã sống trên vùng đất tổ tiên hàng thế kỷ, người định cư Israel vẫn tuyên bố đó là đất của họ.
Chiến lược của nhà nước Israel
Theo Tòa án Quốc tế, bạo lực do người do thái định cư gây ra không phải là những vụ việc ngẫu nhiên nhưng là một chiến lược nhằm buộc người Palestine phải di dời. Israel bác bỏ nhận định này và tiếp tục cho phép xây dựng các khu định cư mới.
Lời kêu gọi của 100 cựu đại sứ
Một trăm cựu đại sứ và nhà ngoại giao cấp cao Israel đã phản đối bạo lực này trong thư gửi Ngoại trưởng Gideon Saar. Họ cho rằng bạo lực gia tăng “trái ngược hoàn toàn với nguyên tắc quản trị tốt và đạo đức” và vi phạm luật pháp quốc tế cũng như luật Israel. Họ cảnh báo rằng việc thiếu phản ứng thích đáng từ chính quyền có thể bị hiểu là sự ủng hộ ngầm, đồng thời lo ngại về sự suy giảm vị thế quốc tế của Israel.
Hai mươi bốn cuộc tấn công trong bốn ngày
Báo L’Osservatore Romano, Quan sát viên Roma, của Tòa Thánh, trưng dẫn số liệu của hãng tin Palestine Wafa cho biết chỉ trong bốn ngày đã có hai mươi bốn ngôi làng bị tấn công. Các vụ việc xảy ra tại khu vực Nablus, Ramallah, Hebron và Bethlehem
(Ekai.pl 30-3-2026)
Cũng liên quan đến vụ cảnh sát Israel cấm cản các vị lãnh đạo Công giáo, sáng Chúa nhật Lễ Lá vừa qua, ngày 29 tháng Ba, Đức Hồng y Marcello Semeraro, Tổng trưởng Bộ Phong thánh, nhận định rằng: “Việc không tôn trọng tự do tôn giáo đồng nghĩa với việc xâm phạm đến lĩnh vực sâu kín nhất của mỗi con người và mỗi cộng đồng... Những gì đã xảy ra tại Thánh địa vào Chúa nhật Lễ Lá là một vết thương nghiêm trọng, đau đớn, vô nghĩa và đáng lo ngại đối với phần lớn nhân loại - những người không chấp nhận logic của hận thù và chiến tranh”.
Phúc Nhạc | RVA
Đức Hồng y tuyên bố như trên với nhật báo Ý La Stampa, số ra ngày 30 tháng Ba năm 2026. Ngài nhấn mạnh rằng “đây không chỉ là vấn đề tôn giáo. Sẽ không có hòa bình nếu thiếu tự do tôn giáo”.
Đức Hồng y Semeraro giải thích rằng: “Hòa bình đang bị đe dọa. Không thể tìm lối thoát khỏi xung đột bằng cách hạn chế tự do tôn giáo. Mọi cuộc đối thoại về hòa giải phải bắt đầu từ chính điểm này. Không có an ninh thực sự nếu thiếu sự hòa hợp đích thực.”
Vi phạm tự do tôn giáo làm suy yếu sự chung sống
Khi được hỏi liệu các hành động gần đây của Israel có phải là dấu hiệu đe dọa đối với Kitô hữu hay không, Đức Hồng y Semeraro trả lời rằng chúng “không thể làm suy yếu đức tin của các Kitô hữu”, - dù họ không thể tham gia các nghi lễ Tuần Thánh và Phục Sinh. “Chúng có nguy cơ làm trầm trọng thêm bầu không khí xung đột”. Đây là một tín hiệu đáng lo ngại cho toàn thế giới. “Bất cứ khi nào tự do tôn giáo bị cấm đoán hoặc bị cản trở, con người bị tước mất khả năng đáp lại lời mời gọi của chân lý. Như vậy, toàn bộ nền tảng chung sống bị suy yếu.”
Không thể dập tắt đức tin trong tâm hồn
Đức Hồng y Semeraro nhấn mạnh thêm rằng: “Người ta có thể cản trở hoặc cấm các nghi lễ phụng vụ, nhưng không thể dập tắt đức tin trong tâm hồn.” Đức Hồng y nhắc lại rằng các cuộc bách hại khốc liệt thời kỳ đầu Kitô giáo cho thấy hiệu ứng ngược lại: “Vô số hình thức phân biệt đối xử hay bách hại lại củng cố đức tin”.
“Hòa giải đích thực không thể bỏ qua việc bảo đảm thực sự quyền tuyên xưng đức tin một cách hoàn toàn tự do.” - như Đức Giáo hoàng Lêô XIV thường nhấn mạnh. Đây không phải là một đặc quyền do chính quyền ban phát, nhưng là điều kiện cần thiết để xây dựng một xã hội công bằng, nơi lương tâm con người có không gian để được hình thành và thể hiện cụ thể.”
Kitô hữu như chiếc cầu nối giữa các dân tộc
Đức Hồng y Tổng trưởng Bộ Phong thánh nhắc lại rằng tự do tôn giáo không phải là điều tùy chọn, đặc biệt tại vùng đất khởi nguồn của các tôn giáo độc thần. “Việc hạn chế đó dẫn đến sự tan rã dần dần của các mối liên kết đạo đức và tinh thần, và do đó cản trở hòa bình.”
Đức Hồng y nhấn mạnh rằng những hành động, như việc không cho các lãnh đạo Giáo hội quan trọng nhất tại Thánh địa vào Nhà thờ Mộ Thánh là hành động của “những người muốn phá hủy vai trò lịch sử của các Kitô hữu như một ‘cây cầu’ giữa các dân tộc... Không thể có hòa bình ở nơi không có tự do tư tưởng và tự do ngôn luận, cũng như sự tôn trọng ý kiến của người khác. Đây là vấn đề liên quan đến lương tâm của tất cả mọi người, và không ai có thể thờ ơ.”
(Ekai.pl 31-3-2026)
Như một dấu hiệu hy vọng bất ngờ tại Thánh địa, các Kitô hữu ở Gaza thuộc giáo xứ Thánh Gia đã có thể cử hành thánh lễ, với nghi thức làm phép lá và cuộc rước Chúa nhật Lễ Lá, ngày 29 tháng Ba vừa qua.
G. Trần Đức Anh, O.P. | RVA
Buổi lễ thu hút số người tham dự đông hơn dự kiến, bất chấp trời mưa và tiếng súng nổ gần đó. Trong một Video cập nhật, linh mục Gabriel Romanelli, cha sở giáo xứ Công giáo duy nhất tại Gaza, cho biết: “Chúng tôi đã có một buổi cử hành rất đẹp”, tuy rằng những lo ngại trước đó về an ninh và việc di chuyển suýt nữa đã làm gián đoạn ngày lễ. Cha nói: “Đã có lúc chúng tôi nghĩ rằng nhiều người sẽ không thể tham dự hoặc họ cũng sẽ sợ hãi. Nỗi lo gia tăng “không chỉ vì chúng tôi ở gần “đường ranh giới vàng” khét tiếng, nhưng còn vì rất khó tìm phương tiện để di chuyển”.
“Đường ranh vàng” do Israel thiết lập, đóng vai trò ranh giới trong Dải Gaza, sau lệnh ngừng bắn tháng Mười năm 2025. Đường này chia lãnh thổ thành hai phần: một do người Palestine kiểm soát và phần còn lại do Israel kiểm soát. Nó đã buộc phần lớn người Palestine phải di chuyển về phía tây, và đường này dần dần được Israel đẩy sâu hơn vào Gaza.
Mưa và tiếng súng gần đó
Cha Romanelli kể: Những khó khăn trong ngày Chúa nhật Lễ Lá còn bị trầm trọng thêm vì điều kiện thực tế. “Trời mưa rất nhiều... và cũng có rất nhiều tiếng súng. Cả hai xảy ra cùng lúc”.
Năm tháng sau khi lệnh ngừng bắn được công bố tại Gaza, tình hình nhân đạo tại khu vực này vẫn rất nghiêm trọng, và các cuộc không kích vẫn gây ra thương vong cho dân thường, trong khi pháo kích và tiếng súng diễn ra hằng ngày. Dù vậy, số người tham dự cuộc rước Chúa nhật Lễ Lá đã vượt kỳ vọng. Cha nói: “Trái với mọi dự đoán, rất nhiều người đã đến, và các Kitô hữu tại đây cũng như nói chung ở Trung Đông rất yêu mến lễ này”. Việc cử hành Chúa nhật Lễ Lá không chỉ dừng lại ở phụng vụ, nhưng còn bao gồm việc phân phát cứu trợ cho những người cần giúp đỡ.
Cha sở Romanelli nói thêm: “Chúng tôi đã cùng chia sẻ cà phê, bánh ngọt, và đồ trợ giúp đã được trao cho các gia đình người tị nạn, gồm một số đèn pin và một túi thực phẩm”. Cha mô tả đây là những nghĩa cử khiêm tốn nhưng đầy ý nghĩa trong bối cảnh thiếu thốn của dân chúng.
Cha sở Romanelli là người Argentina, thuộc Dòng Ngôi Lời nhập thể, đặt việc cử hành này trong bối cảnh đau khổ rộng lớn hơn tại Gaza và khu vực. Cha kêu gọi hòa bình khi Tuần Thánh bắt đầu và nói rằng: “Chúng ta hãy dâng những đau khổ của mình, mỗi người theo cách riêng, để tôn vinh Thiên Chúa, cầu cho ơn cứu độ các linh hồn, cho sự tha thứ tội lỗi của chúng ta, và để Chúa ban cho thế giới và cho vùng đất này - là Thánh địa - hòa bình, bình an của Chúa, và một nền hòa bình công bằng, bền vững cho mọi người,” đồng thời cầu xin để “chúng ta có thể chứng kiến một giai đoạn mới mang lại hy vọng sống đích thực để con người được sống một cách nhân bản.”
Việc cử hành Chúa nhật Lễ Lá tại Gaza diễn ra trong khi tại Jerusalem, cuộc rước Chúa nhật Lễ Lá bị hủy bỏ, và Đức Thượng phụ Thánh địa cùng với cha Bề trên Dòng Phanxicô đã bị ngăn không cho vào Nhà thờ Mộ Thánh. Tòa Thượng phụ Latinh Jerusalem cho biết vào ngày 30 tháng Ba rằng đã đạt được thỏa thuận với chính quyền Israel để cho phép các cử hành Tuần Thánh và lễ Phục Sinh diễn ra mà không bị gián đoạn.
(OVS 30-3-2026)